Sunday, April 19, 2015

Sirta Ku Jirta Salaamta Islaamka (Salaama Calaykum).


  • ( "خذ  العفو    وأمرو بالعرف أعرض عنا الجاھلين" ( لأعراف     
•Nin wax yaqaan daaqsin geel baa wax loo mariyaa, nimaan wax aqoonna qaanso qurqur
•Lugtii jeeni dhaaftaa way jabtaakeed.
•Nin ku necebi xantaa og, nin ku jeclina xogtaa og.
Salaanta dadka Islaamka ah is waaydaarsadaan (Salaama Calaykum Waa Raxmatulaah), sirta ku jirtaa waxaay tahay, waxaay ka qaayb qaadataa Wanaaga, isjeclaanta, iyo is dhexgalka bulshonimo, waana xaqqa qofka Muslimka ah qofka kale ku leeyahay, hadii aay timaado in lagu salaamo, waxaa la rabaa in aad weji wanaagsan oo qurux badan ku qaado, waxaanse ad uga xumahay in dadka qaar aay muujiyaan weji qabaxsan iyagoo dadka qaarkodo uga baqayaa inaay shaxaadaan, ama qof baahani uu wax waaydiisto, sidoo kale qof tabaaleysani u dan kaala hadlo, taasi waxaay keentaa cadho ku dhalato qofkii salaamta ka timi, oo dib aanu u salaamin kuna tilmaamo qofkaasi inuu yahay kibraani, waxaayna abuuraysaa cadho, halkii la rabay inaay wanaag abuurto, qofkasta waxaa laga rabaa inuu dadka weji wanaagsna kula dhaqmo, salaamta si wanaagsan uga qaado, Qofka inaad waxba siin waaydo, ama aanad waxba u qaban kari waaydo, waxaa qanac fiican u ah Wejiga wanaagsan, Daymada u roon qalbiga, ee dhoolo cadaaynta ku jirto, & kelmadda Wanaagsani waa sadaqo, sadaqaduna waa gaashaanka naarta ee qiyaamaha, Fursaddu yaanay ku dhaafin, ogoow garaabkaaga waxa saran labo Malak, oo account kaaga waxa dhigashada aanay mid aanay dhaafaayn, ha ahaato xumaan, ama wanaag, isku day inaad kan Xumaanta lagu ururiyo madhisid, kan wanaagana saacad kasta wax dhigato.
Aklaaqhda wanaagsani waa muhiim Rasuulkeena waxaa uu leeyahay.



"إن من أقربكم مني مجلسا يو مالقيامة أحاسنكم أخلاقا"

Waxaa Xadiiskani ka lagasoo Wariyay Rasuulkeena Suubaan NNKHA

Alle wanaaga Tawfiiqa ha ina garansiiyo.

Doorka Zekada Ee Dhaqan-Dhaqaale. (Dadka Islaamka ah).

Akhyaarta & Asxaabta Marka hore Salaam gobeed Iga Gudoomo, Marka Xigtana aan Qoraalkan Kooban idin la wadaago hadaad ii Samaxdaan dhegihiina:
"Dadka Islaamka ah guud ahaan waxaay leeyihiin rukumo ama tiirar leh adkaaysi Nololeed, mid Cibaado, dhaqan Aklaaq, sidoo kale kudaysho wanaagsan ahna cida ugu wanaagsan in lagu daydo, waxaana ugu horeeya tiirarka Islaamka (5tiir ee Islaamka: Shahaadada Alle & Qiraalka Rasuulnimo Nabi Mohamed NNKHA, Salaada, Soonka, Zekeda, Xajka cidii awooda).Sidoo kale Waxaa kudayasho mudan Nabi Muxamed NNKHA waa macalinkeenii Nolosha.Zakada waxaay Dadka Islaamka ugu jirta Koobka Dhaqaalaha ee lagu kabo dadka kooban 7 Qolo sida aay aayada qur’aanka ee Suuratu Al-Tawba Sheegtay, waxaana laga taakulaynayaa baahida nololeed.Dhanka kale Zakadu waxaay noqon kartaa awood lagu maamuli karo hadii loo hagar baxo hay’adaha daawliga iyadoo meesha kasaari kartaa canshuuraha laga qaado danyarta, halka Zakadu culaayska saarayso dadka waxhaysta, hadii qof haaysta 500 M laga qaado Zako dhamaaystiran waxaay u dhigantaa Afar meelood/ meel miisanayadda wadan afrikaan ah, waxaa jira dad badan oo heerkaas gaadhayaa celcelis ahaana dad kale ayaa laheli lahaa, ururintaas Zekadu waa u barako &korodh maal, guud ahaan cidkasta oo gudata shaqadaas kana mid ah ganacsatada .Hadaba waxaan uga socdaa dadkeena Tahriibka, qaarkale gaajo u dhimanayaan, waana suurto gal qaarkeen in dhereg xad-dhaaf ahi hadheeyay. Sii loo wada badbaado waxaa larabaa Cadaalad Dhaqaale mid Qaadhaan & mid Qanuun waxaana ugu muhiimsan in Zekeda sidii loogu talogalay loo ururiyo, arinkaasi dawo fiican waxa uu noqonlahaa ladagaalnaka Faqriga hadheeyay dadkeena, Zekada bixinteeda waa waajib gudasho.Waxaay barako u sugnaatay cida sitoos ah u raacda Diinteena Suuban, Daawlad ahaan, Dad ahan, & Dhaqan ahaan.Ugu dambaayntii Zekada aan iska-kaashano siloo helo wado xalaal ah, oo aan ku duuleeyn danyarta dhanka kale u xaglinaayn dadka wax haasyta".
Hassan A Shire.

Shire202@gmail.com

BEENTU WAA CADOOW

Waxsheegu maaha  maag, cambaaraayn  iyo mugdi galin,  waase hanuunin & hibeeyn inaad waarto looga gol leeyahay, dadka wanaagoodu waxa uu ku jiraa in la tosonaado, lana wada fiicanaado, si loo gaadho badhaadhe iyo wada jir, lana hirgaliyo hanaqaad waara, sidoo kale loo helo wada jir iyo midnimo shacab, waxaase liibaantaasi ku jirtaa dariiqa toosan oo sidiisa lagu qaato, kana mid tahay in beenta la joojiyo.

Beeentu waa cudurada u afku keeno si’aan muuqan, horseedana xanuuno aan dawoobin bulsho ahan dad ahaan & qosy ahaanba, waana mid ka mid ah waxyaabaha Rasuulkeenii Suubana NNKHA inagala dardaarmay, weliba u sheegay inan dadka Islaamka ahi aanay sheegi karin.
Hadaba beentu waxaay abuurttaa nacaayb Alle, oo keenta in lacnadi kugu socoto, dadku qofkaas waxaay wejigiisa ka dareeman mugdi iyo madoow Rabaani ah, oo si kasta uu siu nadiifiyo aan ka baxaaayn, Alle cidda ka cadhaaysiisaa waxaay nacsiisaa dhamaan makhluqaadkiisa.
Sidoo kale beentu waxaay horseeda is nacaaybka bulshada oo keenta in qofku u sheego warar been ah oo laba qof, labo qabiil ama laba dadwladood iska horkeento, haligtana dad isku wanaagsan,  taasina waxaa qofkaas u dheer inuu fitno soo kordhiyay, sidoo kale keenta inaanay weligeeed aanay tegin aano, necaayb, isku dir, iyo qudhgooyo.

Dhanka kale waxaay dhalisa is nacaaybka qooyska, ama walaalaha guriga ku wada nool, iyadoo horseeda duruufaha kala duwan, ee dhaliya wacyi la’aaanta aanay iska warhaayn labadaas qof laga dhex abuuro xumaan ama is necaayb, aan dhamaan, sidoo kale hadii beentu caadaada noqoto, waxaa meesha ka baxaayaa wanaaga asturi lahaa cidkasta oo isku wanaagsan.

Marka aan leeyahay cudur aan muuqan  waxaan uga socdaa,  beentu waxaay dishaa wanaaga qalbiga waxaayna galisaa xanuuno, sida shaki, murugo been laguu sheegay, nacaayb, xiqdi qofkale, fikir xumaan ah oo ku jirto aargoosi, been khaldan hadi laguu sheego inaad habeenkaas seexan waaydo, sidoo kale qofka beenta sheegaa isaga ayaa werwe dilaa, caloolyoow uu qaado, dareemo in mar uun la’ogaan doono, taasian aay galiso  werwer bukaanimo ku jirto, beenaaluhu isagaa ayaa iskii u bukoa mase dareensana ka sheegaa waayo cadadiisa ayaay noqotay.

Ogoow inaan benaale noqoto waxaa kugu kalifaa, inaad tahay qof aan isku kalsoonaayn, ama qof xaasida, ama qof xiqdiya wanaaga dadka kale, oo sheeganayaa waxaanu gaadhin ama heer aanu hiigsan, neceb midnimada dadka kale & guulaha dadka kale.

Ugu danbaayntu beentu waxaay horseedaa in adigana lagu naco, oo dadku ku aamini waaydo, lagu karaahiyaaysto, lagugu kalsoonaan waayo waxkasta oo aad sheegaayso loona arko inaay ka tahay waxaagii uun(beentaadii), taasin aay keento in lagu naco, iska daa nacaaybee afka lagu soo marin kari waayo, makhluuquna isu sheego, magacaaguna  noqdo waa beenaalihii.


                                                                   Talada & Towfiiqda Alle ha'ina garansiiyo 

Hassan A Shire

XUMAHA XAASIDKU WAA XUDUNTA BURBURKA XIDID KASTA OO WANAAGSAN.

Xumaha Xaasidku  Waa Xudunta Burburka Xidid kasta oo Wanaagsan.
Qoraalkan kooban oo waxay  sal-utahay dardaaran faro badan oo Rasuulkeenaa suubanaa NNKHA, inooga tagay dhaxal ahaan, taasoo sidii la rabay aan loogu camalfalin, hadaba xaasinimadu waxaay horseed katahay buruburinta xididkasta oo soo bixi lahaa, sidoo kale waxay door  ka tahay inaay ka hortagto cidkasta oo dhexdooda samo & Wanaag ku dhex kori lahaa, qofka xaasidnimadu biyo dhigto  xididkiisa, wuxuu isku dayaa inuuu nacaayb ku kala abuuro dhexda dadka is-jecel, isagoo isuu arkaya inuu yahay cida ku khasaaraysaa hadii la heshiiyo, sidoo kale uu guul daro la kulmaayo, mar hadii Shaqadiisu xaasidnimo noqotay,  waayo xaasidku wuxuu ka dhex fa’iidaa inta laays-hayo, weliba laaysu hayo, qabyaalad, & qudhunkale, hadiise la heshiiyo waxaa la garanayaa Xaqqa, & halka xumaantu kasoo burqatay,  ku darsoo Yuhuuddu waxaay diinta Islaamka kaga horyimaadeen waa inaay xaasidaan, waase yaqaan inaay tahay diinta Xaqqa ah ama ugu dambaaysay diimaha Alle, sababtuna waxaay tahay  Nabi Mohamed NNKHA oo kasoo jeeday Carab, Cabdilaahi Binu Salool oo ahaa Munaafaq waayn, sababta ku keliftay waxaay ahaayd xaasidnimo xiljacaayl,  qudhunka  sixirka maxaa dadka ku kelifaa? waa xaasidnimo, hadaba heerkaas sare ee laga gaadho Xumaha Xaasidnimada, waxaay ka bilaabantaa meela hoose.

Ma leedahay  astaamahan?
  • Ma tahay qofka xumaaada guulaha dadka kale?
  • Ma tahay qof uurku qaad badan, oo aan waxba ilaabin?
  • Ma tahay qof dadka aad u xanta marka laga maqanyahay?
  • Ma tahay qof jecel in aad isaga loo amaano?
  • Ma tahay qof dadka isku diraa, adoo ka baqayaa in dadku heshiiyaan?
  • Ma u malaynaysaa in qabyaaladi kugu jirto, amd qofjecaayl?
  • Ma tahay qof warbadan oo aan waxba qarin?
  • Ma raadisaa inaay kooxo sameeysato, si kuwo kale loo bahdilo?
  • Ma filasyaa inaad tahay qof dantiisa oo kali ah jecel?
  • Ma tahay qof dhaliisha dadka soo bandhiga?
  • Dadka wax kula qabtaa libintooda ma qarisaa, adiguna ma ku faantaa??
Hadaad astaamahaas iku aragto ku dadaal, inaad is daweeyse adoo raacayaa qodobadan

      Inaad habeenkii markaad seexaanayso dadka cafido
      Inaad ogaatid guusha & guul darada labada Alle keeno
      Inaad ogaatid risaaqad, magaca, Alle keeno qofkuu doonana siiyo
      Inaad ogaatid Bani’aadmak qaar ka karti yo qaar ka liitaba aay jiraan, sidoo kale kuwa ka sareeyaa ku dayato, kuwa ka liitana aad ku cibro qaadatid.
      Ogoow waxaad shaqaaysato o kali ah ayaad leedahay
      Fahan in dadka gacal iyo wanaag wax laaysugu yahay
      Iskud ay inaad garato in dadku manta kuu baahanyihiin, berina adigu u baahantahay.
      Isku day inaad naftaad oo kali ah daahiriso marka hore marka dambena dadka wanaag u farto
      Ogoow hadaad cid ceebteeda ku fooganatahay adigana cid kale cebtaada faafinaayso, markaa dhoowr galdaloolyada qofka kale.
      Fahan Aakhiro waxad dadka ka gasho in aan lagaa dhaafaaayn
Hadaba buruburka aay xaasidnimadu keento waxaa ka mid ah in dadka Islaamka ah aay si necbaaysto, kalana fogaayso, sidoo kale aay dabar gooyso xididada wanaaga iyo kuwa soo jireenak ah sidaad u fahanto qof xaasid ah waay adagtahaya, waayo isaga ayaa dadka hadalka uwanaajiya,  marka uu ka tagano xumaantaada runta ah & midaan jirinba kaaa faafiya,  waxaase wejigiisa dulsaaran mugdi iyo lacnad.

Hassan A Shire

Dan Usocod & Dad lasocod?

W/Q: Hassan A Shire: 
Dadka waxaa ugu  ayaan daran, qofka nolosha u yaqaan dantiisa, & Baahidiisa, waxaa yaab badan qofka marka uu faqrigu nafeed hadheeyo oo aanu aqoon in Alle wax bixiyo waxaa indhaha loo saaro baahi maguuraan ah, dhaqankiisu waxaa uu noqdaa in meeshii talaabo loo qaadoo, hadafkiisu yahay wax ka fa’iid ee aanu aqoonba wax u fa’iideey, ka uu  baraanayo waxa u geenaysaa baahi inuu u  barto, kan uu la saxiibayona baahi ula saxiibo,  isagoo aaminsan in uu baahi ka daboolaayo, Alle ayaa wax bixshee, kan uu amaanayo Dan nololeed ayaa kaga  xidhantahay, waxaase seegtay dadnimadii dad la socodka lahaayd, hadiise handtidaadii ma guuraanka ahaayd ee lahaayd ee ka-koobnaay sharaf, wax sheeg, hogaamin, hibeeyn, hal’abuur, karti, intuba lagaa indho-saabay, oo halyeey sharaftaadu nqotay lacag raadis ama (Mood & Maalba ), ma xuma hadiise aay meelkasta kaa gasho waa goblanimo aduunyo & haloow hiimsa-hiimse, waxaadna ka haajirtay xishoodkii, xurmaayntii Aadmaha, iska daayoo waxaad xaqiiraysaa karaamadii Alle umada Nabi Aadan ku karaameeyay, waxaana hogaan ku ah Shaydaan, bal eega hankaas khasaaray., dadkan & Khalqigan ka saboolka ah, iyo ka wax haaysta qaayb muhiim ah ayaay bulshada ugu jiraan, waana Khaliifadii caalmakan., waayo caalamkan shaydaan ma hogaamiyo oo awoodeedii malaha, jina maaha horkace, ee waxaa masuuliyadiisa leh Insaanka.
Dadnimada iyo darenka dad la socod intaas aan kor kusoo xusnay waay ka balaadhan yahay, waxtarka Aadamahana waxaa ugu manaafacad badan qofka yaqaana, hadyada ugu wanaagsani inaay tahay in waano laguu sheego, dhaxal ka sareeyaana ma jiro, qofka qaaliga ahna maaha kan maal aduunyo raadiska ah, ee waa ka wanag raadiska ah, dhaqan raadiska ah, afkaartiisuna aay tahay mid aay ku jirto arin sare (Himmu Caaliya), ku darso waxaa amaan noqotay qof xoolo umadeed dhacayaa in la yiraahdo intuu halkaas joogay waxbuu ka qabsaday, goormaay xaraani, xalaal amaan leh noqotay, ama sharaf isu bedeshay tuuganimo, soow maaha maalkan dhamaanayaa ayaa keensaday, qaar xoolo raadis indho tiray, inaay amaanaan, qofkaas amaan geed lasoo fadhiistay,  waa inta taqaana aduunyo in loo keenay inaay lacag ka ururusadaan, ee aan aqoon in aduunyo saacadaay doonto dhamaan karto, adna aad dhiman karto, waxaau ilaabeen in Aakhiro tahay tan aan lagasoo noqonaayn, ee aan lahaayn tacab danbe, waxkasta waa qoraal, waana la falayaa Alle waa yaqaan dadkiisa aan wanaagsanaayn, uga muxsiniinta ahna waxaa uu balan qaaday inaanu dayici doonin camalkooda suuban.
waa hubaal qofkasta waxaa uu sitaa muraayad uu dadka ku qiimeeyo, hadiise u qiimeeyntaadu ku jaan go’antahay aduunyo, ama maal, waxaay dadka badankoodu kula noqanayaan dad aan wanagsanaayn, sababtoo ah dadkeenu sabool ayay u badan yihiin, hadiise aad ku eegto isha wanaga , waxsheega, waxaa kusoo baxayaa qiimayaal kale oo badan, waxaa fikir dheeraad ah, qofka hadii hankiisa iyo himiladiisu noqoto maanta xageebaad ku noolaan, maxaad ku noolaan? waxaad la mid noqonaysaa sidii qof isagu risaaqada sameeysta, tacabka waa loo baahanyahay, waxaase jira arimo badan oo u baahan in tacabka intaas le’eg ee fikir la galiyo, hadiise baahi ku dhalan rogto marka danbe xoolaha dadkaad dhacaysaaa, ama waaad xadaysaa, sidoo kale hadaad maslaxaad ka gasho & amaan ku socota qof aad maalintaad u baahantahay, waxaay keenaysaa in dib lagaaga gaashaanto, oo lagugu barto dan usocod, ogsoonoow adiga ayaa xumaanta ku beeranayaa qofka kale, ileeyn hadii aad dan uun tusto isna waay ku abuurmi laxejecladu, waayo wuu noolyahay.
waxaa wanaag u sugnaayd qofka hankiisu yahay walaaltinimo iyo midaayn dadka islaamka ah, waxaa uu helaayo badbaado aakhiro, iyo mid aduunyo, risaaqad waxaay ku xidhan tahay hadba sidaad ugu tacabto wanaaga diinta iyo midaaynta islaamka, Kitaabkeena xaniifka ahi inuu dhoowr jeer ka hadlay Risaaqadda, & wadada loo maraayo,  kuma lihi ha shaqaayn ee waxaan ku leeyahy ha u nqon gumeeyste baahi ka xoroobayaa ee waxaad isku daydaa inaad noqoto xoreeye kumanan baahi adoonsatay hoos jooga ama hadhsanaaya, iskaashiga afkaarta wanaagsan, ayaa keena wax soosaarka tacab, halaga xoreebo gumeeystaha baahiyeed ee aan dadkeena siisanay, tusaale, qof ayaa maalinta uu dan ka  leeyahay wanaag ku tusayaa, maalinta aay u dhamaatana xumaan kugu martigalinayaa, qofka wanaagsan ee samaha ka fikira marka wax looga baahdo uma fikiraayo qofkani waa dan u socod waxaase uu arkaa inuu yahay qaayb ka mid ah waxyaabaha la isku taakuleeyo, dadka qaar waa kula saxiib mararka qaarkood, markalena waa   ka fogyahay hadba danjirta awgeed ayuu go’aan ku qaadanayaa,  aduunyo waa hadhka labadiisa galin mid waa khasaaara, midkalena waa fa’iidaa, dhanka kale dadka qaar kuu biiraay siroodanda caalamka oo la adeegsanaayo wadankooda, waxa u geenaya waa baahi,  waxaa hubaal ah dadka muslimka ahoow waxaa diinta lagugu soo gaadhsiiyay timir jeexeed, adna maanta sadexda waqti waad daboolaaysaa, kuma lihi ha ka kordhin dhaqaalahaaga intaas, ee waxaan ku leeyahay hadaad waaydo dhaqaale kugu filan, ha noqon gumeeyste dan baahiyeedu cararaaya, ee waxaad noqotaa difaacee sharaftiisa, dadka wanaag ayaa ku badan, fikirka & talada ayaa ku badan, waase sabool badan yihiin hadii dhankaas laga eego, ee hana noqon qof dhaqdhaqaaqa dhaqaale eegta, Sida aad mararka qaarkood ka daawato mooshin siyaasadeed oo ka dhex socda qaar ka mid siyaasiyiinta qoomiyada somaalida, markaas oo waxa ugu xoogan ee la adeegsadaa  aay noqdaan dhaqaale raadis, si gaar ah cid uma sheegaayoo, lakiin guud ahaan Dadka Somaalida la dhaho oo dhan.

Saddex-Jeer Xaqmudan.

                       Waxaa qofkasta oo calamka kunooli saaran waajibaad diimeed & dhaqan oo uu bulshada ku dhex joogo,  markasta  diinteena Islaamku oo ah Diinta kaliya ee maanta waajib ah in la raacoo, ayaa cidkasta aay siiyay xaq & xuquuq u gaara si loo helo kal danbayn & is ixitiraam.
Sadex jeer xaq mudan oo ah qofka kaliya ee ugu xaqa badan dadka waxaa mutaaysatay Hooyada, waa qofka kali ah, ee ku mara nolasha jiritaankeeda dhibaatooyin faro badan, sidoo kale gaadhista inaay keento aduunka Awlaad saalixa, & ubad hogaan ah, oo meteli kara Khaliifada aduunkan, dhib aan laxadaayn karin ayaa la kulma, waxaase markasta la gudboon samir Rabbani ah.
Marka aay Hooyaduu aduunka timaadoo waxaay ku ababtaa, culaays saran. Inta aanay gadhin toban jir ayaa loo barbaariyaa inaay la-xil wareegto maamulka qaayb ka mid ah guriga si loo guto shaqada  muruq maalka ee guriga ka jirtaa, Halka dhigeeda aay ku dhasheen isku sed(wiilka) u taagan yahay in isaguun la-ilaashoo,  xoryahay samaynta waxyaabo ceeb, hadii uu sameeyn lahaayd ruuxii dumarka ah mashkilad ku keeni kara, halka wiilka aanay ku cuslaayn, Gabadhii hadii ay ku dhaqaaqdo hawl gab ama tamaryaraan ceeb ku tahay, canaan & Caloolyoow la badaayo,  sida wax qabad la'aanta oo lagu canaato dhanka hablaha, wiilasha hankaasiba muu galin, garaadkooda yar waqtigaa barbaarta awgiis.
 Waxaa hubaal ah inaay dhacdo in badan inaay goobihii wax barasho la tagaysoo inankii si siman,  oo aay isu raacayaan iyadoo haawl karnimadii guriga aay u dheeraayd, waxaa sidoo kale  u hogaansantahay inaay talaabo kasta oo aay qaadaysoo aay u dhoowrsanaanto, ilaashatoo sharafteeda & barbaartii quruxda badnayd ee aay Hooyadeed kusoo barbaarisay fulisana talooyinkii wax ku oolka ahaa ee kaga yimi walidkeed,  waana marag ma doonto inaay si fiican u xuasuusantahay afkaarta aay guriga kala yimaadaan hadii lasoo siiisayay.
 Halka inanku uu ku kacayoo waxyaabo ka baxsan awoodihiisa cidna aanay khalad u arkaayn fuliyana awoodo xadgudub oo ceeb ku ah inanta si khasab ah, lagana yaaboo inuu inanata u gaaysto sharaf dari aanay gacmaheeda ku keensan sida kufsi, caay, xan beena oo ilaahayba ka mid dhigay todoba aan la dhaafin,  kadaray qofka gabadh wanagsan sharafteeda, sida been abuurasho, waxyaabahaas oo dhaca iyadoon loo war haayn dhanka inanta, waxaay kaliftaa in Alle lacnad dabada u qabto, dadkuna waxaay caaydaas oo dhan dusha ka saaraan inanta iyadoonse loo eegin dhibta cidda geeeysatay, waxaa intaas u dheer hadii gabadh la kufsado in ninkii kufsaday dusha laga saaro, oo loo guuriyo,
Marka aay inantii aay gadhoo heerkii qaangaadhnimo  ayaa loo diyaariyaa inaay hanankarto guri aay iyadu leedahay taasoo waxa ugu badan ee loo sheegaa aay tahay awood masuuliyadeed & culaays faro badan oo ka danbeeya, sidoo kale ilaalinta sharafta reerka aay kasoo jeedo, halka dhigeeda inanka loo barbaar& inuu Xeelad-tagyahay. loo sheego inuu sanadkan guursadoo madaama uu doob noqday( marka aan turjuno doob ahaan micnaheedo waxa weyee inuu inanku u baahan yahay Gabadh, lagu xushay farsamooyin badan, “isaga yaa xushay oo dhinacyo badan u eegay?” “inanta waxaa loo  sheegaa inaay hesho guri wanaagsan) Waxaana lagu dhiiri galiyaa inuu heloo inan gaari ah qurux badan, reer fiican kasoo jeeda, lagama yaabo in isaga intaas laga eego, taaso oo keenta in gabadhu aanay ahayn qof iyada lagu dhiiri gal& nolol farxad badan  oo kor loogu qaado helitaanka marba marka ka danbeeysa nolol sii adkaanaysaa.
Marka inantu aay guursato waxaa bilaawda nolo wada nolaanshiyo ah, oo u baahan cadaalad faro badan is daryeeel ku jiro gudasho waajibaad kal duwan  oo kala saaran  ninka & inanta sida aay diinteenu sheegtay,  taasi lakiin waxaay isu rogtaa in Hooyadii aay marto markaas rafaad dhib badan oo laga yaaboo inaay maaamushoo gurigii iyadoon haaysan caruur, ama kaaliyaal kale oo markaas iyagu ka fudud culaays ahaan & caafimaad ahaanba, sidoo kale kaga nasato shaqadii guriga maalmo guduhood,  marka aay hooyadii uur qaado waxa si cadiyana isu bedelayaa habkeedii caafimaad oo aay sabab u tahay hab nololeedkan kusoo kordhay xaaladeedii & halka aay ku sugan, guurkan soo kordhay & keenis Awlaad saalaxa si umada nabi maxamed u korodho & fulintii dardaaranka rasuulka ee ahaa guur sada oo guurka badiyaa si umada nabi maxamed oo badato. halka dhigeedu ninku uu ku sugan yahay markaas nolol caafimaad badan, markuu doono canaan dabada u qabanayo, waliba laga yaaboo inuu raad& degaananshiyihii hore & farxad wadaagii lamaanaha ee uu lasoo qabsaday, waxaa dhanka kale ka dhacdaa xaaladaha kala duwan ee durufeed e markaas guriga dhex yaalaa in aanay Hooyadu dareemin hadii aay hesho xasilooni faro badan hab dhaqanka suuban, halka shaqadii cuslaayd weli sii jirto.
Marka la gaadhoo herka Hooyaduu aay ka baxdoo xaaladii caafimaad ee dhibta faraha badan ku hayay ee aay ka ladnaatoo nolishii dhibta & rafaadka badanayd hooyadoo waxaay korisii Ilmihii aay kusoo martay haawsha badnaayd iyadoo Aabuhu aanuu ogaayn waxa uu ku sugan yahay, waxaa markaas  Hooyadu ku farax sanyahay hawshaas aay ku qabto ilmaheeda, umase aha karaahiyo.
Marka uu ilmuhu koroo ma  garan karo haduu caqligiisu xunyahay waxaa uu kusoo koray, hadii kale waa uu dareemi karaa sida loo so barbaariyay & marxalada uu soo maray haduu saalix yahay, wxaan uga socdaa waxa laga yaabaa hooyadii aduunka keentay inuu dib u caas& oo maqli waayo, waa hubaal dhib kale qaarkood inaay dheeraaysiiyaan ama dhadhansiiyaan mararka qaarkood iyadoon geyin.
Dhamaan marxaladahaas adag ee Hooyadu marto nolosheeda, waxaa lagu gunaanadaa ama godka la geeyaa iyadoo guul ka gaadhay, Allena ha u naxariisto Hoyooyinka Muslimka ah, ee dhabar adaaygaas dunida nagusoo gaadhsiiyay.
Arinka ugu danbeeyaa waxa weeyaan hooyada dhibtaa in taas le'eg soo martay  waxaa laga yaabaa raga qaarkood inaay la ficiltamaan, markaay xaaska u tahay, ula dhaqmaan sidii qof ku sugan heerkooda oo kale , Hooyadu ma gaydoo in la xumeeyoo ninka aay xaaska u tahayna maaha qofka dhibtaas ku qaba inuu ugu abaalgudoo xaalad ka baxsan xaqqa Diinta suuban siisay, aduunyada duruufaha lagama tagoo Hooyaduna ma hiloowsana xaalka lagu jiroo ee wada-tashi & is xaal ogaaysiin, isdaryeel kala danbayn ayaa lagu midho dhaliyaa, xintanku ragga waa ka xaaraan, dulqaadkuna waa astaamo lagu garto kartida raganimda, dulucda maqaalkaaygan waxa weeyaan yaan hooyada  yaan abaal looga dhigin waxaaynay geeysan'.
Hassan A Shire

Wednesday, April 15, 2015

Fiiro Gaar ah.


Cilmiga diiniga ah ee dadka Islaamku haasytaan & Kitaabka Qur’aanka ah, Qofkii si wanaagsan u barataa waxaa uu ka aqoon badanayahay cidkasta oo si gaar ah waxa usoo barataa. Daaweeynta Qur’aanka & Suneheenii Suubanaa NNKHA waxaay ka qiimo badan tahay sida midhadh kiinan ah wax loogu daaweeyoo dhakhaatiirtu, waana dareensanahay badankeenu inaan aminsanahay in xanuunka jidhka laga daweeyoo, waxaase kasii qiimo badan in salka & ruuxiyada laga daweeyoo, Qur’aanka Alle waxaa u a ku yiri “waxaanu Qur’aanka usoo dejinay inaad isku daweeysan “ Suuratu-Isra. Ku darsoo nafkasta waxaa la kulmaa waxaay kasbatay hadaay xanuun tahay ama si kaleba haw-haleeshee Alle ayaa yiri “ waxkasta oo idiin asiiba idinka ayaa kasbaday” Suurato Shura.
Dhanka kale in Culumada Islaamka & dadka Rasuulkeenii suubaanaa u dhaxal ahaan uga tegay diinteena hagiisteeda & hogaaimnteeda kuwaasoo inaga mudan qiimeeyn & Qadarin gaar ah, waa layaab in bedelkiisii uga dhigno dhaleeceeyn & in maalinkatsa lagu gefaa, miyaanay ceeb inagu ahayn inaan gabnay doorkeenii aan ku lahaayn diinteena suuban inaan kaga qaayb qaadano, waxaase layaab leh hadaaynu hadal u rogno arinaksta iyadoo ficil loo baahan yahay.
Rasuulkeenaa NNKHA waqtigiisii isagaa ayaa dadka xanuunka ka daweeyn jiray, qaarkood qur’aanka ayuu u sheegi jiray inaay isku akhriyaan, qaarkale dhir & geedad ayuu u sheegi jiray , Dhirtaas Rasuulkeeni suubanaa NNKHA inoo sheegay waxaa ka mid ah Xabaaasuuda, Malabka, Hundu Siinaa, Toonta, Timirta. Walaalahaay Islaamkoow Adaa marag madoonto markhaati ka noqon doonee soo baadh oo eeg manta inta dawo laga sameeyo dhirtaas Qarnigaa Rasuulkeena Mohamed NNKHA dadka ku daweeyn jiray amase dawoba ku sheegay . hadaba waxaa ayaan daro ah, inaayni isu haaysano Cabqariyeen inagoo gabnay doorkeenii, culimadii wadayna la dhaleeceeyo ama loogu yeedho aflagaado, kelmadaha lagu caayayona aay ka mid yihiin: Gadh-dheere, Boodyo gab, & qaar kaloo badan, Shacaairta Islaamka hadaad aflagaadaayso miyaanad galin awaamiir Alle?. Dadka Islaamka ahoow ma ladareensanyahay in Alle xanuunka keeno oo dhakhtarka laftigiisa uu ku dhici karo, Islamarkaana aay dhici karto inaanu iska daaweeyn Karin, mararka qaarkoodna uu tago Culimada kana daaweeyaan, maxaa diiday in Alle kitaabkiisa lagu daweeyo, Waayo? Alle isaga ayaa xanuunka keenee?. Waa jawaab furan.
Ugu dambaayntii Dhoowrsanaanta qofku waxaay ku xidhantahay inaad ka faalooto oo kali ah intii cilmigaagu joogo, hadiise aay kaa noqoto waxkasta dhaleeceey waa gef aad ku sameeynayso naftaada, waayo waxaanay cilmi u lahaayn ayaad ku eriday.


Hassan A Shire